व्यवस्थापकीय कमजोरीको कारण नेपाल वायुसेवा निगम आर्थिक रुपमा थप कमजोर बन्दै गएको छ ।
तोकिएको समयमा जहाज उडाउन नसक्दा निगमले पछिल्लो १२ महिनाको अवधिमा करिब ४ करोड रुपैयाँ आर्थिक क्षति व्यहोर्नु परेको छ । निगम व्यवस्थापनको कमजोरीले स्टप ओभर खर्च, फ्लाइट क्यान्सिलेसन खर्च, इन्डोर्समेन्ट खर्च र यात्रु फिर्ता खर्चको रुपमा करोडौं नोक्सान व्यहोरेको हो ।
निगमको विशेष स्रोतबाट प्राप्त विवरणअनुसार दुबई, कतार र क्वालालम्पुर गरी तीन गन्तव्यमा मात्र स्टप ओभर ओभर खर्च २ करोड १५ लाख भएको छ । यस्तै उडान रद्द हुँदाको खर्चको कारण १ करोड ६३ लाख रुपैयाँ र यात्रु फिर्ता खर्चको कारण १० लाख ८८ हजार रुपैयाँ अतिरिक्त खर्च व्यहोर्नु परेको छ ।
कमजोर व्यवस्थापनका कारण आर्थिक रुपले निरन्तर कमजोर बन्दै गएको निगमले यस्ता अनावश्यक खर्च नियन्त्रण गर्न ध्यान नदिँदा आर्थिक क्षति बढ्ने क्रम जारी नै छ ।
यस्तै निगमका कर्मचारीले लकडाउनका बेला उडान नै नहुँदा समेत साढे ४ करोड बढी भत्ता लिएको तथ्य हामीले यसअघि नै प्रकाशित गरिएका छौँ ।
यस्तो छ स्टपओभर खर्चको विवरण
कुनै कारणवश जहाजको उडान ढिलो भएमा वा रद्द भएमा एयरलाइन्सले यात्रुहरूको स्वास्थ्य सुरक्षा समेतलाई ख्याल गरी होटलवास, ट्याक्सी, खाजा, आदिमा खर्च गर्नुपर्ने व्यवस्था छ ।
आर्थिक वर्ष २०७६/७७ मा दुबई स्टेशनको स्टप ओभर खर्चमा मात्र ८२ लाख ६ हजार ७४८ रुपैयाँ सकिएको छ ।
जसमध्ये २०७६ असोजमा ४५ लाख ६० हजार, कात्तिकमा २४ लाख ११ हजार, मंसिरमा ६ लाख ८४ हजार र पुसमा ५ लाख ४९ हजार खर्च भएको देखिन्छ ।
कतार स्टेशनमा स्टप ओभर खर्च अन्तर्गत अघिल्लो आर्थिक वर्षको ९ महिनामा ८५ लाख ४२ हजार रुपैयाँ खर्च भएको निगमबाट प्राप्त विवरणमा उल्लेख गरिएको छ । २०७६ साउनमा ४२ हजार, भदौमा ९ हजार मात्रै यस्तो खर्च भएकोमा असोजमा मात्रै ५३ लाख ३७ हजार, कात्तिकमा ७ लाख ६४ हजार रुपैयाँ खर्च भएको छ ।
मंसिरमा २७ हजार मात्रै र चैत महिना र २०७७ को जेठ र असार महिनामा कतार स्टेशनमा स्टप ओभर खर्च भएको छैन । तर २०७७ पुसमा ११ लाख २७ हजार माघमा २ लाख १८ हजार, फागुनमा १० लाख खर्च भएको छ ।
मलेसियाको क्वालालुम्पुर स्टेशनमा २०७६/७७ को ६ महिनामा ४७ लाख १८ हजार स्टप ओभर खर्च भएको छ ।
जसअनुसार २०७६ मंसिरमा सर्वाधिक ३१ लाख ७२ हजार खर्च भएको छ भने साउनमा ७ लाख ८२ हजार, भदौमा साढे ३८ हजार, कात्तिकमा ८४ हजार, माघमा १६ हजार र फागुनमा ६ लाख २४ हजार खर्च भएको छ । आर्थिक वर्ष २०७६/७७ को अन्य ६ महिनामा भने क्वालालुम्पुर स्टेशनमा स्टप ओभर खर्च भएको छैन ।
टिकट रद्द खर्च मात्रै १ करोड ६३ लाख
कतार स्टेशन र क्वालालुम्पुर स्टेशनमा उडान रद्द हुँदा निगमले १ करोड ६३ लाख रुपैयाँ क्षति व्यहोर्नु परेको छ । यस्तो खर्च कतारमा १ करोड ६२ लाख २९ हजार र क्वालालम्पुरमा १० लाख ४९ हजार रुपैयाँ रहेको छ ।
उडान रद्द गरेपछि रि-रुट गरेर उडान गर्दा लागेको लागत रकम हो यो । जसअनुसार कतार स्टेशसनमा आर्थिक वर्ष २०७६/७७ को असोज, कात्तिक र माघ महिना गरी ३ महिनामा मात्रै १ करोड ५२ लाख बढी यस्तो खर्च लागेको छ ।
असोजमा १ करोड ३० लाख, कात्तिकमा ११ लाख ४८ हजार र माघमा १० लाख रुपैयाँ यस्तो खर्च भएको उल्लेख छ ।
सुरक्षा चेकिङमा कमजोरी हुँदा करिब ११ लाख क्षति
निगमले यात्रु फिर्ता शीर्षकमा १० लाख ८८ हजार रुपैयाँ खर्च भएको उल्लेख गरेको छ । जहाजबाट यात्रा गर्ने यात्रुको त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा भिसा, टिकट र अन्य प्रमाण चेक जाँच गरेरमात्र सम्बन्धित देशमा यात्राको लागि अनुमति दिने गरिन्छ ।
तर, अन्य मुलुकको अध्यागमन कार्यालयबाट यात्रुको प्रमाण परीक्षण गर्दा नाम, थर, उमेर तथा अन्य प्रमाण नमिलेको कारण देखाई ४२ यात्रुलाई फिर्ता पठाएको छ ।
ती यात्रुलाई गन्तव्य मुलुकमा प्रवेश गर्न रोक लगाएपछि निगमले नै नेपाल फिर्ता गर्नुपर्ने कानुनी व्यवस्थाका कारण सो रकम खर्च भएको हो । कागजातमा समस्या भइ डिपोर्ट भएका यात्रुका लागि निगमले आर्थिक वर्ष २०७६/७७ मा मात्रै १९ लाख ३८ हजार ४०८ रुपैयाँ खर्च व्यहोरेको पाइन्छ ।
तर सो रकम यात्रुले स्वदेश फर्केर निगमलाई भुक्तानी गर्नुपर्ने व्यवस्था भएपनि यो वर्ष १९ यात्रुबाट ८ लाख ५० हजार रुपैयाँ मात्रै पाएको देखिएको छ ।
सम्वन्धित समाचार
प्रकाशित मिति: शनिबार, असोज २, २०७८ १७:५४