यो वर्ष विकास खर्च ५० प्रतिशत नकट्‌ने, जेन

शिलापत्र संवाददाता सोमबार, असार २९, २०८३

A+ A A-

चालु वर्षको विनियोजित पुँजीगत (विकास) खर्च ५० प्रतिशत नकट्ने भएको छ । आर्थिक वर्ष सकिन अब २ दिन मात्र बाँकी रहँदा पुँजीगत खर्च १ खर्ब ८१ अर्ब ६१ करोड २९ लाख रुपैयाँ अर्थात् ४४.५३ प्रतिशत खर्च हुन सकेको छ ।

पहिलोपटक विकास खर्चतर्फ ४ खर्बभन्दा बढी बजेट विनियोजन भएकोमा विनियोजित बजेटको ५० प्रतिशत पनि खर्च गर्न नसक्नुलाई सरकारको कमजोरीको रूपमा हेरिएको छ । खासगरी, आर्थिक उत्पादनसँग प्रत्यक्ष जोडिने विकास खर्च हुन नसक्नुले आर्थिक वृद्धिलाई सोझै असर गर्ने देखिन्छ, जसको असर आगामी आर्थिक वर्षको ७ प्रतिशतको आर्थिक वृद्धिको लक्ष्यसमेत प्रभावित बन्न प्रायः निश्चित छ ।

चालु आर्थिक वर्षका लागि केपी शर्मा ओली नेतृत्वको अघिल्लो सरकारले ६ प्रतिशतको आर्थिक वृद्धिको लक्ष्य राखेको थियो ।

जेन–जी विद्रोह नै मुख्य कारण

यस वर्ष विनियोजित विकास बजेट ५० प्रतिशत पनि खर्च हुन नसक्नुलाई भने जेन–जी विद्रोह नै मुख्य कारण मानिएको छ । अर्थ मन्त्रालयका प्रवक्ता अमृत लम्सालले भने, ‘यो वर्ष विनियोजित विकास खर्च कम हुनुलाई केही विशेष कारणहरूलाई मान्नुपर्छ । जेन–जी विद्रोहका कारण ठूलो असर गर्‍यो । जेन–जी आन्दोनका कारण मुलुक अर्ली इलेक्सन (मध्यावधि निर्वाचन) मा देश गयो र सबै चुनावमा केन्द्रित भए । यस कारण पुँजीगत खर्च प्रभावित बन्न पुगेको हो ।’

थप, अन्तर्राष्ट्रिय क्षेत्रमा विश्व भूराजनीति र मध्यपूर्वमा चर्किएको द्वान्द्वले समेत पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यमा पारेको असर र अन्य आपूर्ति शृंखलामा असर गर्दा यसको प्रभाव निर्माण क्षेत्रमा परेको उनले बताए ।

खासगरी पुँजीगत खर्च गर्ने पूर्वाधार विकास मन्त्रालय, ऊर्जा मन्त्रालयसँगै अरू मन्त्रालयहरूले खर्च गर्न सकेका छैनन् । तथापि, मन्त्रालयहरूको खर्च र भुक्तानीमा अर्थ मन्त्रालयले सहजीकरण गरिरहेको लम्सालले शिलापत्रसँग बताए ।

सामान्यतया आर्थिक सकिने असार मसान्तभन्दा कम्तीमा एक साताअघि सरकारी भुक्तानी रोक्नुपर्ने नियम रहेको छ । तर, विशेष खर्चको भुक्तानी मन्त्रालयहरूले कोलनिकामा पठाएको र स्वीकृत भएको खर्च भने असार मसान्तको मध्यरातसम्मै खर्च गर्न पाउने लम्सालले जानकारी दिए ।

यसो हुँदा आर्थिक वर्षको अन्तिमसम्ममा यस वर्ष ४८ देखि ५० प्रतिशत पुँजीगत खर्च हुने अनुमान रहेको उनले बताए । उसो त २९ असारसम्म कुल १ खर्ब ८१ अर्ब ६१ करोड रुपैयाँ विकास खर्च भएकोमा असार महिनामा मात्र ४८ अर्ब २५ करोड रुपैयाँ खर्च गरिसकेको छ । पछिल्लो बाँकी २ दिनमा केही खर्च हुने र विकास खर्च करिब ५० प्रतिशत हाराहारी पुग्ने मन्त्रालयले जनाएको छ ।

यता पुँजीगत खर्चतर्फ भने सरकारले २८ असारसम्ममा विनियोजित खर्चको ८८.३२ प्रतिशत अर्थात् १० खर्ब ४३ अर्ब १ करोड ३२ लाख रुपैयाँ खर्च गरिसकेको छ । चालु वर्षका लागि चालुगत खर्चतर्फ सरकारले कुल ११ खर्ब ८० अर्ब ९८ करोड रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरेको थियो ।

यसैगरी, वित्तीय व्यवस्थापनतर्फ ३ खर्ब ७५ अर्ब २४ करोड २० लाख रुपैयाँ बजेट छुट्याइएकोमा २८ असारसम्ममा ३ खर्ब ४० अर्ब ७२ करोड ३९ लाख रुपैयाँ खर्च गरिएको महालेखा नियन्त्रक कार्यालयले जनाएको छ । यो विनियोजित बजेटको ९०.८ प्रतिशतको खर्च हो ।

प्रकाशित मिति: सोमबार, असार २९, २०८३ १५:३६

शिलापत्र संवाददाता

प्रतिक्रिया दिनुहोस्