दसैँको सार्वजनिक बिदामा समेत म्यानपावर कम्पनीहरूले वैदेशिक रोजगारीमा कामदार पठाउन अन्तर्वार्ताको मिति तय गरी विज्ञापन गरेका छन् । सार्वजनिक बिदामा समेत वैदेशिक रोजगार विभागले म्यानपावर कम्पनीलाई अन्तर्वाता लिन स्वीकृति दिएको पाइएको छ ।
वैदेशिक रोजगार ऐनमा तोकेको समयमा म्यानपावरहरूले रोजगदाता कम्पनीको प्रतिनिधि राखेर कामदारसँग अन्तर्वार्ता लिए/नलिएको अनुगमन गर्नुपर्ने व्यवस्था छ । तर, सार्वजनिक बिदामा विभागका सबै कर्मचारी बिदामा हुने भएका कारण अनुगमन हुने अवस्था हुँदैन । जसका कारण बिदाको दिन अन्तर्वार्ता लिनु वैदेशिक रोजगार ऐनविपरीत भएको कतिपय म्यानपावर व्यवसायीहरू नै बताउँछन् ।
म्यानपावर कम्पनीहरूले राष्ट्रिय दैनिकमा वैदेशिक रोजगारीमा जान चाहने कामदारसँग दसैँको महाअष्टमी (असोज १७ गते), महानवमी (असोज १८ गते) र दसैँको टिकाको दिन (असोज १९ गते) समेत अन्तर्वार्ताको मिति राखेर विज्ञापन गरेका छन् ।

विभागकै वेबसाइटमा पनि सार्वजनिक बिदामा समेत अन्तर्वार्ता लिन म्यानपावरलाई अनुमित दिएको पाइन्छ । म्यानपावर कम्पनीले रोजगारदाता देशबाट ल्याएको मागमा अन्तर्वार्ता लिँदा अनिवार्य विभागका कर्मचारीलाई जानकारी गराउनुपर्ने र यसरी सञ्चालन भएको अन्तर्वार्तामा अनुगमन गर्नुपर्ने व्यवस्था वैदेशिक रोजगार ऐनमा छ । तर, सार्वजनिक बिदाको दिन लिने अन्तर्वार्तामा विभागका कर्मचारी सहभागी हुँदैनन् ।
जसका कारण म्यानपावर व्यवसायीले एजेन्टमार्फत आएका श्रमिकसँग प्रथामिकता दिएर मनपरी पैसा उठाउने गरेको गुनासो श्रम मन्त्रालयकै कल सेन्टरमा पीडितले गर्दै आएका छन् । तर, यो समस्या समाधान गर्न श्रम मन्त्रालय चासो नदिएको पीडितको आरोप छ । विभागले स्वीकृति दिएको मितिअनुसार गत वैशाख ३० गते दर्जनौँ म्यानपावरहरूमा अन्तर्वार्ताको मिति तोकिएको थियो । भने, कतिपय म्यानपावरले अन्तर्वार्ता समेत लिएका थिए ।
सरकारले नै घोषणा गरेको सार्वजनिक बिदा सबैका लागि समान हुनुपर्ने पूर्व श्रमसचिव पूर्णचन्द्र भट्टराई बताउँछन् । दसैँ जस्तो पर्वको सार्वजनिक बिदामा म्यानपावरले अन्तर्वार्ताको मिति तोक्नु गलत भएको उनी बताउँछन् ।
सार्वजनिक बिदामा पनि अन्तर्वार्ता लिने विज्ञापन म्यानपावरहरूले औपचारिकताको लागि मात्र छप्ने गरेको टिप्पणी हुँदै आएको छ । एजेन्टबाट आएका श्रमिकबाट अन्तर्वार्ता देखाएर वैदेशिक रोजगारीमा चर्को रकम लिएर पठाउने गरेको उजुरीको चाङ विभागको मुद्दा शाखामा थन्किएका छन् ।
पछिल्लो समय अधिकांश म्यानपावरहरूले मागको पूर्वस्वीकृति अगावै एजेन्टमार्फत कामदार छनोट गरेर प्रक्रियाको लागि मात्र राष्ट्रिय दैनिक पत्रिकामा अन्तर्वार्ताको मिति तोकेर विज्ञापन गर्दै आएको आरोप लाग्ने गरेको छ ।
वैदेशिक रोजगार ऐनविपरीत भ्रम छर्ने, कतिपयले विज्ञापन नै नछाप्ने, छापे पनि सेटिङ गरेर एजेन्टमार्फत ल्याएका कामदार मात्र पठाउने गरेको एक वैदेशिक रोजगार व्यवसायीले शिलापत्रलाई बताए ।



म्यानपावर व्यवसायीले दसैँ मात्र होइन । अन्य सरकारी बिदाका दिन पनि वैदेशिक रोजगारीमा जाने श्रमिकसँग अन्तर्वार्ता लिने गरेका छन् । यो वैदेशिक रोजगार ऐनविपरीत भएको ती म्यानपावर व्यवसायी बताउँछन् । ‘विज्ञापन गर्ने, अन्तर्वार्ताको मिति तोक्ने अनि त्यसै आधारमा सम्पर्क गर्दा डिमाण्ड नै छैन भन्ने, एजेन्टबाट मात्र युवाहरू भर्ती गर्ने जस्ता क्रियाकलाप भइरहेको छ,’ उनले भने, ‘वैदेशिक रोजगारको खोजीमा दैनिक पत्रिका हेरेर वा सरकारकै सूचना व्यवस्थापन प्रणालीको आधारमा कतिपय म्यानपावरसँग सम्पर्क गर्दा डिमाण्ड छैन । कामदार पहिले नै छानिएको छ । औपचारिकताको लागि मात्र विज्ञापन दिएको हो भन्दै म्यानपावरले कामदार फर्काउने गरेका छन् ।’
दुई महिनाअघि मात्र पूर्वस्वीकृति लिएर विज्ञापन नछापेको भन्दै २ दिनकै अन्तरमा १४८ म्यानपावरलाई विभागले कारवाही गरेको थियो । कतिपय अन्तर्वार्ता रोजगारदाता कम्पनीको आवश्यकताअनुसार म्यानपावरले पनि तत्काल गर्दै आएको वैदेशिक रोजगार विभागका निर्देशक तथा सूचना अधिकारी कृष्णप्रसाद भुसालले जानकारी दिए ।
दसैँको सार्वजनिक बिदामा अन्तर्वार्ताको विषयमा आफू जानकार नभएको उनी बताउँछन् । यदि अन्तर्वार्ता सञ्चालन भए अनुगमनका लागि कर्मचारी खटाइने उनले बताए । दसैँ जस्तो चाडपर्वको सार्वजनिक बिदामा अन्तर्वार्ताका लागि स्वीकृति नदिनुपर्ने उनले बताए । अब यो विषयमा विभाग सचेत हुने उनको भनाइ छ ।
प्रकाशित मिति: सोमबार, असोज १०, २०७९ १६:३२